EU in 2050: klimaatneutraal én een functionerende rechtsstaat?



Green Deal

In de winter van 2019 presenteerde de Europese Commissie de zogeheten Green Deal - een strategie met als einddoel een klimaat neutrale unie te bewerkstelligen voor 2050. De boodschap is duidelijk: lidstaten moeten in rap tempo verduurzamen.[1] Voor bepaalde lidstaten is dit echter een grotere opgave dan voor anderen. Vooral in Centraal- en Oost-Europa zijn lidstaten nog in een hogere mate afhankelijk van fossiele brandstoffen, waardoor de energietransitie juist daar meer geld zal kosten. Het meest in het oog springende voorbeeld is Polen, dat nog sterk afhankelijk is van fossiele brandstoffen als steenkool.[2] De Poolse regering stelt wel te willen vergroenen, maar alleen als de EU bijspringt met extra geld.

Juist Polen is momenteel verwikkeld in een conflict met de Europese Commissie over de toekenning van EU-fondsen. Dit alles heeft te maken met het veelbesproken rechtsstaatmechanisme - een nieuw instrument waarmee Europees geld kan worden ingehouden als lidstaten de rechtsstaat niet respecteren. Dit mechanisme is ook van toepassing op het Europees Herstelfonds, waardoor Polen voorlopig vele miljarden misloopt. Deze publicatie bespreekt de gevolgen voor de verduurzamingsopgave en doet aanbevelingen voor de Nederlandse positie in dit dilemma.


Poolse energietransitie